Pytania z zakresu epidemiologii i profilaktyki chorób układu krążenia dla lekarzy wszystkich dziedzin przygotowujących się do egzaminów specjalizacyjnych

W związku z planowanym wprowadzeniem zagadnień z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia do programu specjalizacji wszystkich dziedzin medycyny na łamach Forum Profilaktyki znajdą Państwo przykładowe pytania dotyczące podstawowej wiedzy z tego zakresu.
Pytania są i będą przygotowywane na podstawie artykułów zamieszczonych w Forum Profilaktyki. Każde pytanie posiada tylko jedną prawidłową odpowiedĄ.


1. Leczenie otyłości polega na:
a. zmniejszeniu kaloryczności pokarmu przy zachowaniu prawidłowych proporcji składników odżywczych
b. zwiększeniu aktywności fizycznej
c. wyrównywaniu towarzyszących zaburzeń metabolicznych
d. wszystkie powyższe prawidłowe

2. Rozpoznanie otyłości brzusznej wymaga wykonania następujących pomiarów
a. obwodu talii
b. masy ciała
c. wzrostu
d. wszystkich powyższych

3. Otyłość u dzieci rozpoznaje się gdy BMI przekracza wartość
a. 90 centyla
b. 95 centyla
c. 97 centyla
d. 85 centyla

4. Leczenie chirurgiczne otyłości należy rozważyć:
a. u wszystkich osób z BMI ≥ 30 kg/m2
b. u osób z otyłością olbrzymią
c. jeśli leczenie zachowawcze jest nieskuteczne
d. prawdziwe b i c.

5. Wskaźnik masy ciała (BMI) oblicza się ze wzoru
a. masa ciała(kg)/ wzrost(m)2
b. masa ciała(kg)/wzrost(m)
c. masa ciała(kg)2/wzrost(m)
d. masa ciała(kg)/wzrost(cm)2


Odpowiedzi 1d, 2a, 3c, 4d, 5a


1. Wybierz prawdziwe zdanie dotyczące grubości kompleksu intima-media (IMT) tętnic szyjnych:
a) prawidłowa wartość IMT nie przekracza 0,8 mm
b) blaszkę miażdżycową rozpoznajemy dopiero gdy IMT > 1,7 mm
c) wartości pomiędzy 0,9 a 1,5 mm świadczą o pogrubieniu IMT
d) wartość <0,6 mm opisywana jest jako ścieńczenie IMT

2. Do tzw. nowych czynników i markerów ryzyka sercowo-naczyniowego zalicza się:
a) białko C-reaktywne
b) homocysteinę
c) stężenie cholesterolu LDL
d) prawidłowe a i b

3. W celu oszacowania ryzyka sercowo-naczyniowego zaleca się rutynowe oznaczanie:
a) poziomu białka C-reaktywnego
b) poziomu interleukiny 6 i interleukiny 18
c) prawidłowe a i b
d) żadne z powyższych

4. Szczepienie przeciw grypie w prewencji chorób sercowo-naczyniowych:
a) jest przeciwwskazane ponieważ zwiększa śmiertelność
b) jest wskazane co najmniej dwa razy w ciągu roku
c) powinno być przeprowadzane tylko przy użyciu szczepionki inaktywowanej
d) powinno być przeprowadzane tylko przy użyciu szczepionki atenuowanej

5. WskaĽnik uwapnienia tętnic wieńcowych (CS):
a) powinien być rutynowo oznaczony w populacji powyżej 60 roku życia
b) jest oznaczany w jednostkach Agatstona
c) może być pomocny w stratyfikacji ryzyka sercowo-naczyniowego
d) prawidłowe b i c


Odpowiedzi: 1. c, 2. d, 3. d, 4. c, 5. d


1. Do grupy wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego należą osoby:
a. bez objawów choroby układu krążenia, ze znacznie zwiększonym stężeniem cholesterolu całkowitego ≥8 mmol/l (320 mg/dl)
b. bez objawów choroby układu krążenia, u których 10-letnie ryzyko ogólne zgonu z powodu choroby układu krążenia wyliczone na podstawie tablic SCORE przekracza 5%
c. chore na cukrzycę typu 2
d. wszystkie wyżej wymienione odpowiedzi są prawdziwe

2. Wybierz zdanie fałszywe:
a. U części pacjentów bez objawów chorób układu krążenia rzeczywiste ryzyko może być większe niż wyliczone na podstawie tablic SCORE.
b. Tablice SCORE uwzględniają czynniki ryzyka niemodyfikowalne (wiek i płeć) oraz modyfikowalne (skurczowe ciśnienie tętnicze, palenie papierosów, stężenie cholesterolu całkowitego).
c. Tablice SCORE pozwalają na ocenę ryzyka sercowo-naczyniowego jedynie u pacjentów pomiędzy 45. a 60. rokiem życia.
d. Wszystkich pacjentów niezależnie od wielkości ryzyka należy aktywnie zachęcać do przestrzegania zasad zdrowego stylu życia.

3. W ramach profilaktyki pierwotnej chorób układu krążenia u dzieci zaleca się oznaczenie stężenia lipidów na czczo u wszystkich z wyjątkiem:
a. wszystkich dzieci >2. rż.
b. dzieci >2. roku życia z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku dyslipidemii
c. dzieci >2. roku życia z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku wczesnego występowania chorób układu krążenia
d. dzieci z trudnym do ustalenia wywiadem rodzinnym, u których występują inne czynniki ryzyka

4. Które zdanie dotyczące chorych na cukrzycę jest prawdziwe?
a. Ryzyko zawału serca u chorych na cukrzycę typu 2 jest takie samo jak u pacjentów po przebytym zawale, którzy nie chorują na cukrzycę.
b. Pacjent chory na cukrzycę typu 2 należy do grupy wysokiego ryzyka bez względu na inne parametry ujęte w tablicach SCORE.
c. Intensywna insulinoterapia u pacjentów chorych na cukrzycę typu 1 zmniejsza ryzyko powikłań mikronaczyniowych.
d. Prawdziwe są wszystkie odpowiedzi.

5. Które zdanie dotyczące otyłości nie jest prawdziwe?
a. Wartość graniczna obwodu pasa pozwalająca na rozpoznanie otyłości brzusznej u mężczyzn populacji europejskiej wynosi 94 cm.
b. Otyłość zwiększa ryzyko insulinooporności, cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, dyslipidemii oraz choroby niedokrwiennej serca.
c. W populacji polskiej częściej stwierdza się otyłość niż nadwagę.
d. Podstawowym kryterium definiującym nadwagę i otyłość jest wskaĄnik masy ciała.


1.d 2.c 3.a 4.d 5.c

1. Zastosowanie zbyt wąskiego mankietu ciśnieniomierza w stosunku do obwodu ramienia
a. zawyża wynik pomiaru ciśnienia
b. zaniża wynik pomiaru ciśnienia
c. ma wpływ na poprawność pomiaru jedynie u dzieci
d. nie ma znaczenia klinicznego

2. Decyzja o rozpoczęciu leczenia farmakologicznego zawsze powinna uwzględniać
a. wynik pomiaru ciśnienia
b. ogólne ryzyko sercowo-naczyniowe pacjenta
c. wynik 24-godzinnego ambulatoryjnego pomiaru ciśnienia
d. prawidłowe są odpowiedzi a i b

3. Wartości docelowe ciśnienia tętniczego w terapii nadciśnienia są:
a. jednakowe dla całej populacji
b. mniejsze u pacjentów z niewydolnością nerek lub cukrzycą
c. osiągane u większości leczonych
d. prawidłowe są odpowiedzi b i c

4. Nadciśnienie tętnicze u kobiet w ciąży
a. występuje z częstością ok. 30%
b. zawsze wymaga intensywnego leczenia farmakologicznego
c. może zwiększać ryzyko nadciśnienia w póĄniejszym okresie życia
d. jest rozpoznawane przy wartościach bezwzględnych ciśnienia skurczowego ≥130 mm Hg lub rozkurczowego ≥80 mm Hg

5. W hamowanie postępu niewydolności nerek istotną rolę odgrywają
a. prawidłowa kontrola ciśnienia tętniczego
b. zaprzestanie palenia tytoniu
c. leczenie zaburzeń lipidowych
d. wszystkie powyższe


Prawidłowe odpowiedzi
1.a 2.d 3. b 4. c 5 d

1. Kwas acetylosalicylowy stosowany w profilaktyce pierwotnej u kobiet po 45 roku życia:
a) zmniejsza ryzyko zawału serca
b) zmniejsza ryzyko zawału serca i udar mózgu
c) nie wpływa na częstość występowania chorób układu krążenia
d) zmniejsza ryzyko udaru mózgu

2. Hormonalna terapia zastępcza:
a) powinna być stosowana u wszystkich kobiet po menopauzie w celu zapobiegania chorobom układu krążenia
b) zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych
c) może być stosowana tylko w leczeniu umiarkowanych lub ciężkich objawów menopauzalnych – w jak najmniejszej dawce i w jak najkrótszym czasie.
d) prawidłowe b i c

3. U kobiet w porównaniu z mężczyznami
a) częściej stwierdza się nałóg palenia tytoniu
b) częściej stwierdza się otyłość brzuszną
c) objawy choroby niedokrwiennej serca pojawiają się średnio 10 lat wcześniej
d) elektrograficzny test wysiłkowy ma większą wartość diagnostyczną

4. Prawidłową kontrolę ciśnienia tętniczego stwierdza się u następującego odsetka kobiet:
a) 16%
b) 32%
c) 50%
d) 60%

5. Główną przyczyną zgonów kobiet w Polsce są:
a) nowotwory złośliwe
b) choroby układu krążenia
c) wypadki
d) zatrucia

Prawidłowe odpowiedzi:
1. d, 2. d, 3. b, 4. a, 5. b

1. Umiarkowane spożycie alkoholu oznacza:
a) 1–3 jednostki alkoholu na dobę u mężczyzn
b) 1–3 jednostki alkoholu na dobę u kobiet
c) 4 jednostki alkoholu na dobę zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet
d) poprawne a i b.

2. Spożywanie alkoholu jest bezwzględnie przeciwwskazane:
a) u kobiet w ciąży oraz karmiących
b) u osób z chorobami wątroby
c) u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca
d) u dzieci i młodzieży
e) poprawne a, b i d
f) poprawne a, b, c i d

3. Jeśli relacja pomiędzy konsumpcją alkoholu a umieralnością przyjmuje obraz krzywej J, oznacza to, że:
a) przy małym spożyciu alkoholu umieralność jest bardzo duża, przy średnim – mała, natomiast przy dużym znowu wzrasta
b) przy małym oraz średnim spożyciu alkoholu umieralność jest mała, natomiast przy dużym gwałtownie wzrasta
c) przy małym spożyciu alkoholu umieralność jest duża, natomiast przy dużym mała.

4. Która informacja dotycząca wpływu alkoholu na metabolizm jest fałszywa:
a) alkohol zmniejsza rezerwy glikogenu w wątrobie
b) alkohol zwiększa insulinowrażliwość
c) alkohol zmniejsza stężenie triglicerydów we krwi
d) alkohol zwiększa stężenie cholesterolu HDL we krwi.

5. Które zdanie dotyczące spożywania alkoholu przez osoby chorujące na cukrzycę jest prawdziwe:
a) w przypadku utraty przytomności w przebiegu hipoglikemii poalkoholowej lekiem pierwszego rzutu jest glukagon
b) alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany u chorych leczonych insuliną
c) chorzy na cukrzycę powinni unikać słodkich napojów alkoholowych
d) ze względu na dużą kaloryczność alkoholu jego spożywaniu nie powinien towarzyszyć posiłek.



Prawidłowe odpowiedzi: 1a, 2e, 3b, 4c, 5c

1. Prawidłową kontrolę ciśnienia tętniczego stwierdza się u następującego odsetka Polaków chorujących na nadciśnienie tętnicze:
a) 5 - 10%
b) 10 - 15%
c) 25 - 30%
d) 50 - 55%

2. Czy to prawdą, że wśród osób z chorobą niedokrwienną serca aż 10% kontynuuje palenie tytoniu?
a) tak, z czego 40% stanowią kobiety
b) nie, odsetek ten jest jeszcze większy
c) nie, w ostatnich latach odsetek ten zmniejszył się dwukrotnie

3. Częstość występowania hipercholesterolemii wśród dorosłych Polaków szacuje się na około:
a) 20%
b) 40%
c) 60%
d) 80%

4. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego do grupy dużego ryzyka zgonu z powodu chorób układu krążenia należy zaliczyć:
a) osoby, u których rozpoznano chorobę niedokrwienną serca, chorobę tętnic obwodowych lub chorobę tętnic mózgowych, rozwijającą się na podłożu miażdżycy
b) osoby bezobjawowe z licznymi czynnikami ryzyka, w przypadku których ryzyko wyliczone na podstawie diagramów SCORE wynosi ≥5%
c) osoby, u których rozpoznano jeden bardzo silnie wyrażony czynnik ryzyka, np. stężenie cholesterolu całkowitego 8 mmol/l (320 mg/dl)
d) wszystkie wyżej wymienione grupy

5. Tak zwaną wczesną postać choroby niedokrwiennej serca rozpoznać można u mężczyzn w wieku:
a) tylko <40. roku życia
b) tylko <45. roku życia
c) tylko <50. roku życia
d) tylko <55. roku życia




Odpowiedzi:
1b, 2b, 3c, 4d, 5d.