Członkowie PFP
Linki
Pliki do pobrania



Pacjent
Wytyczne
Biuletyn





Światowy Dzień Serca

Pierwszy Podręcznik Polskiego Forum Profilaktyki


Nadeszły niełatwe dla serca czasy. Tempo życia człowieka XXI wieku różni się diametralnie od modelu życia naszych przodków. Pośpiech, brak umiejętności radzenia sobie ze stresem, uzależnienie od nikotyny, a dodatkowo nieodpowiednia dieta i niechęć do wysiłku fizycznego nie mogą się podobać naszym sercom. My, lekarze, z niepokojem obserwujemy gwałtowny wzrost częstości występowania chorób układu krążenia, a starając się zaradzić alarmującemu zjawisku, myślimy przede wszystkim o profilaktyce. O tym, że łatwiej zapobiegać chorobom, niż je leczyć w zaawansowanym stadium, wiadomo przecież nie od dziś. Dodajmy też, że profilaktyka jest od leczenia znacznie tańsza. To prawda, że medycyna naprawcza, a zwłaszcza kardiologia inwazyjna poczyniła w ostatnim czasie ogromne postępy. Doskonale jednak wiemy, że to nie wystarczy, że bez działań profilaktycznych nie uda się opanować epidemii chorób układu krążenia, a trudno nie uznać za epidemię sytuacji, kiedy z przyczyn sercowo-naczyniowych umiera co drugi człowiek w naszym kraju. Choroby sercowo-naczyniowe powodują aż połowę zgonów wśród Polaków i plasują się na samym szczycie listy przyczyn umieralności w naszym kraju. Trudno w to uwierzyć, ale nowotwory, urazy i zatrucia zajmują dalsze miejsca. Mówiąc coraz głośniej o profilaktyce, edukując Polaków w zakresie prozdrowotnego stylu życia, postępujemy zgodnie z przyjętym przez Radę Unii Europejskiej w 2002 roku Europejskim Planem dla Serca (Heart Plan for Europe).

Już na początku lat 90. ubiegłego stulecia prewencja stała się jednym z naczelnych zadań Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Na to, że jest o co walczyć, wskazują doświadczenia Stanów Zjednoczonych, gdzie od połowy lat 60. XX wieku liczba zgonów z powodu udarów mózgu i choroby niedokrwiennej serca zmniejszyła się o przeszło 50% i dzisiaj choroby sercowo-naczyniowe odpowiadają tam za około 40% wszystkich zgonów. Przykład Finlandii, w której w reakcji na gwałtowny wzrost liczby zawałów serca wprowadzono program bardzo intensywnej profilaktyki, pokazuje, jak wiele zależy od współpracy całego sztabu ludzi. Szeroko pojęta edukacja społeczna wymaga bowiem działań na różnych płaszczyznach; musi się opierać na współpracy lekarzy rodzinnych, pielęgniarek, dietetyków, rehabilitantów, psychologów, a także odpowiednio wyedukowanych w tej dziedzinie nauczycieli i dziennikarzy. Zmiana stylu życia na prozdrowotny wymaga ogromnej pracy, cierpliwości, czasu i wiedzy. Relacja lekarz-pacjent może się okazać w tej dziedzinie niewystarczająca, wiele nowych możliwości stwarzają natomiast media, a zwłaszcza internet.

Skuteczna profilaktyka musi się opierać na współpracy specjalistów różnych dziedzin medycyny i na integracji wielu specjalności. Chorób serca nie można dzisiaj analizować oddzielnie, w oderwaniu od schorzeń na pozór niezwiązanych z układem krążenia. Kierując się tymi przesłankami, Polskie Towarzystwo Kardiologiczne zaprosiło do współpracy w ramach Polskiego Forum Profilaktyki Chorób Układu Krążenia (PFP) pozostałe polskie towarzystwa medyczne, jak: Towarzystwo Internistów Polskich, Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego, Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Neurologiczne oraz Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. O status Partnera lub Przyjaciela PFP mogą się ubiegać towarzystwa naukowe, instytucje oraz osoby prywatne, które rozumieją znaczenie profilaktyki zdrowotnej i jej rolę we współczesnej medycynie i których działalność wiąże się z jej rozpowszechnianiem.

4 marca 2005 roku w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie powołaliśmy do życia Polskie Forum Profilaktyki Chorób Układu Krążenia. Sygnatariuszami aktu elekcyjnego byli prezesi wyżej wymienionych towarzystw naukowych. Patronat honorowy objął Profesor Michał Tendera, Prezes Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego.

Aby szerzej realizować założenia powstałego w Krakowie PFP, powołaliśmy pismo o charakterze edukacyjnym - "Forum Profilaktyki" - którego zadanie polega na przedstawianiu odmiennych punktów widzenia na wybrany problem, inicjowaniu dyskusji w gronie przedstawicieli różnych dziedzin medycyny, a w końcu opracowywaniu jednolitych wytycznych dla lekarzy i pacjentów. I to jest nasz główny cel. Jednocześnie walczymy o zaadaptowanie na rodzimym gruncie najnowszych europejskich standardów postępowania dotyczących chorób układu krążenia. Niezmiernie ważne, by na temat zdrowia wypowiadali się specjaliści. Niełatwo bowiem przeciętnemu pacjentowi poruszać się w gąszczu przeróżnych porad i modnych (a często wątpliwych) rewelacji dotyczących zdrowia, którymi tak często atakują go media. Dlatego członkami Rady Redakcyjnej PFP są przedstawiciele polskich towarzystw medycznych, a prezentowane przez nas zalecenia zawsze opierają się na dowodach naukowych. Dyskusja za każdym razem kończy się ustaleniem konsensusu Rady Redakcyjnej PFP.

W trosce o kolegów lekarzy pragnących przystąpić do egzaminu specjalizacyjnego regularnie drukujemy w naszym biuletynie zestawy pytań dotyczących poszczególnych zagadnień profilaktyki zdrowotnej.

Dla pacjenta najważniejsze jest to, byśmy my, lekarze różnych specjalności, mówili do niego jednym głosem. By takie same zalecenia dotyczące profilaktyki usłyszał od kardiologa, diabetologa, nefrologa, neurologa itd. Niniejsza publikacja prezentuje przeszło dwuletni dorobek PFP. Przez ten czas udało się nam osiągnąć konsensus i opracować wytyczne w tak istotnych dla prewencji chorób sercowo-naczyniowych zagadnieniach, jak:

W pierwszym tomie Podręcznika Polskiego Forum Profilaktyki oprócz wyżej wymienionych wytycznych przedstawiamy przegląd najważniejszych programów epidemiologicznych i prewencyjnych chorób układu krążenia w Polsce i na świecie. Wybitni polscy eksperci z zespołami współpracowników przedstawili między innymi najważniejsze definicje, pojęcia i skróty w prewencji, czynniki ryzyka, metody prewencji oraz strategie rozwoju prewencji w Polsce. Autorami wytycznych, rozdziałów i komentarzy są nie tylko znakomici polscy eksperci ds. profilaktyki i epidemiologii, ale także naukowcy z innych dziedzin medycyny. Skuteczna profilaktyka oznacza powrót do źródeł medycyny, traktującej człowieka jako integralną całość. Mówimy o tym w momencie, kiedy z niebywałym entuzjazmem tworzymy w Polsce coraz to nowe specjalności (aktualnie mamy ich około dziewięćdziesięciu!). Tymczasem w Europie pojawiła się tendencja, by ich liczbę zredukować do około trzydziestu. Dziś, kiedy czas życia (również w Polsce) znacznie się wydłużył, co oznacza więcej schorzeń różnych układów, takie holistyczne, hipokratesowskie spojrzenie w medycynie wydaje się niezbędne.

Podręcznik Polskiego Forum Profilaktyki jest pierwszą w Polsce książką, w której kompleksowo omówiono zagadnienia profilaktyki chorób układu krążenia. Książka adresowana jest do lekarzy wszystkich specjalności, nauczycieli, studentów i uczniów, osób zajmujących się promocją zdrowia oraz do wszystkich, którym nieobojętne jest własne zdrowie.

Kraków, 6 grudnia 2007 r.
Piotr Podolec



Zagadnienia opracowane w Podręczniku PFP:

Część I

Część II

Część III

Część IV

Część V

Część VI

Część VII

Część VIII


Polskie Towarzystwo Kardiologiczne

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne

Towarzystwo Internistów Polskich

Polskie Towarzystwo Pediatryczne

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego

Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą

Polskie Towarzystwo Neurologiczne

Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce






Wszelkie prawa zastrzeżone © 2005-2009 Polskie Forum Profilaktyki