Członkowie PFP
Linki
Pliki do pobrania



Pacjent
Wytyczne
Biuletyn





Światowy Dzień Serca

Czynniki Ryzyka Chorób Układu Krążenia >> Podwyższone stężenie cholesterolu

Co to jest cholesterol ? >>
Co oznaczają pojęcia "dobry i zły cholesterol" ? >>
Co oznacza pojęcie lipidogram? >>
Jak należy przygotować się do pobrania krwi w celu oznaczenia lipidogramu ? >>
Jakie są prawidłowe wartości stężeń lipidów we krwi? >>
Jak określa się zaburzenia związane z nieprawidłowymi stężeniami lipidów ? >>
Jak często występują zaburzenia lipidowe ? >>
Jak należy leczyć zaburzenia lipidowe ? >>



Co to jest cholesterol ?

Cholesterol jest substancją tłuszczową niezbędną do budowy komórek organizmu. Służy do produkcji niektórych hormonów. Jest także niezbędny do syntezy witaminy D w organizmie.

Dwa podstawowe Ąródła cholesterolu w organizmie to:

- wątroba, która jest miejscem syntezy cholesterolu - dostarcza 3/4 całkowitej ilości cholesterolu

- żywność pochodzenia zwierzęcego - dostarcza 1/4 całkowitej ilości cholesterolu




Co oznaczają pojęcia "dobry i zły cholesterol" ?

Cholesterol krąży we krwi w postaci lipoprotein czyli cząstek zbudowanych z białek i tłuszczów.

Wyróżnia się dwie podstawowe odmiany lipoprotein różniące się między innymi gęstością i wielkością.

Są to:

- lipoproteiny o dużej gęstości, określane w skrócie HDL (od angielskiej nazwy high density lipoprotein)
- lipoproteiny o małej gęstości, określone w skrócie LDL (od angielskiej nazwy low density lipoprotein).

Cholesterol wchodzący w skład lipoprotein HDL tzw. cholesterol HDL określany jest w języku potocznym jako "dobry cholesterol". Wynika to z ochronnego działania lipoprotein HDL na ścianę naczynia. Lipoproteiny te są małymi cząstkami, które łatwo przedostają się do ściany naczynia i bez trudu ją opuszczają zabierając po drodze nadmiar zgromadzonego tam cholesterolu.

Cholesterol wchodzący w skład lipoprotein LDL tzw. cholesterol LDL określany jest w języku potocznym jako "zły cholesterol".
Wynika to z uszkadzającego działania lipoprotein LDL na ścianę naczynia. Lipoproteiny te po wniknięciu do ściany naczynia pozostają w nim prowadząc do powstania blaszki miażdżycowej i zwężenia naczynia.




Co oznacza pojęcie lipidogram?

Lipidogram – jest to wynik badania laboratoryjnego umożliwiającego ocenę we krwi stężeń substancji tłuszczowych zwanych inaczej lipidami.

W skład lipidogramu wchodzą:

- stężenie cholesterolu całkowitego
- stężenie cholesterolu LDL
- stężenie cholesterolu HDL
- stężenie trójglicerydów

Trójglicerydy są tłuszczami (lipidami), które również mogą zwiększać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia. Należy także pamiętać, że bardzo wysokie stężenie trójglicerydów może być przyczyną ostrego zapalenia trzustki.




Jak należy przygotować się do pobrania krwi w celu oznaczenia lipidogramu ?

Aby wyniki oznaczeń lipidogramu były wiarygodne, krew należy pobrać na czczo, to znaczy co najmniej 12 godzin od ostatniego posiłku.

Należy pamiętać o zażyciu leków w porze wyznaczonej przez lekarza.

Zwykle krew pobierana jest w porze rannej i rano przed badaniem można napić się wody lub słabej, niesłodzonej herbaty.



Jakie są prawidłowe wartości stężeń lipidów we krwi?

Prawidłowe wartości stężeń lipidów przedstawiono w tabeli. Należy zauważyć, że normy cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL dla osób z rozpoznaną chorobą układu krążenia i cukrzycą oraz osób bez rozpoznanej choroby układu krążenia i bez cukrzycy różnią się.

Stężenia lipidów wyraża się w następujących jednostkach:

mmol/l – milimolach na litr lub
mg/dl – miligram na decylitr

tab.

Stężenie trójglicerydów powinno być niższe od 1,7 mmol/l to znaczy 150 mg/dl.

Stężenie cholesterolu HDL powinno być wyższe od 1,0 mmol/l tj. od 40 mg/dl u mężczyzn oraz wyższe od 1,2 mmol/l tj. od 46 mg/dl u kobiet.




Jak określa się zaburzenia związane z nieprawidłowymi stężeniami lipidów ?

Jeśli podwyższony jest poziom cholesterolu całkowitego lub cholesterolu LDL – lekarz rozpoznaje hipercholesterolemię.

Jeśli podwyższony jest poziom trójglicerydów rozpoznajemy hipertriglicerydemię.

Jeżeli podwyższone są stężenia zarówno trójglicerydów jak i cholesterolu całkowitego lub cholesterolu LDL rozpoznajemy hiperlipidemię mieszaną.




Jak często występują zaburzenia lipidowe ?

Częstość występowania zaburzeń lipidowych w naszym kraju jest duża.

60% dorosłych Polaków ma podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego a 55% - podwyższone stężenie cholesterolu LDL. Średnia wartość cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL wzrasta z wiekiem.

Rzadziej obserwuje się nieprawidłowe stężenia cholesterolu HDL –15% oraz trójglicerydów – 30%




Jak należy leczyć zaburzenia lipidowe ?

Podstawowym warunkiem skutecznego leczenia zaburzeń lipidowych jest zmiana stylu życia, uwzględniająca przede wszystkim:

- zwiększenie aktywności fizycznej
- ograniczenie spożycia tłuszczów zwierzęcych
- redukcję masy ciała.


Przyjmowanie leków należy rozpocząć jeżeli:

- zmiana stylu życia nie przynosi oczekiwanych efektów
- jesteś obciążony wieloma czynnikami ryzyka
- jeżeli rozpoznano u ciebie chorobę układu krążenia taką jak choroba niedokrwienna serca, udar mózgu czy choroba niedokrwienna kończyn dolnych.

Podstawowymi lekami stosowanymi w zaburzeniach lipidowych są:

- statyny - obniżają cholesterol całkowity i cholesterol LDL a w mniejszym stopniu poziom trojglicerydów, są lekiem podstawowym w leczeniu zaburzeń lipidowych
- fibraty - obniżają stężenie trójglicerydów oraz podnoszą stężenie cholesterolu HDL, a w mniejszym stopniu obniżają stężenie cholesterolu całkowitego i LDL.



Polskie Towarzystwo Kardiologiczne

Polskie Towarzystwo Diabetologiczne

Towarzystwo Internistów Polskich

Polskie Towarzystwo Pediatryczne

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego

Polskie Towarzystwo Badań nad Miażdżycą

Polskie Towarzystwo Neurologiczne

Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce






Wszelkie prawa zastrzeżone © 2005-2009 Polskie Forum Profilaktyki